Zbudujmy sobie kokpit

Jadwiga Gnybek

Jeśli nasza firma ma już hurtownię danych i jakiś zbiór osadzonych na
niej raportów, to trzeba niestety powiedzieć, że jest już Démodée. Firma
nowoczesna ma dziś kokpity zarządcze i systemy o dźwięcznych nazwach BI
Dashboard. Spróbujmy więc wyposażyć naszego szefa w takie niezbędne nowoczesnej
firmie narzędzia. I to szybko, zanim szef uzna, że nie jesteśmy trendy i zastąpi
nas nowszym modelem informatyka…

Oczywiście do budowy tego nowoczesnego systemu użyjemy
najnowocześniejszych narzędzi naszej ulubionej korporacji. Opisane poniżej
działania przeprowadzimy zatem wykorzystując Oracle Business Intelligence 10g.

Czy jest ów tajemniczy dashboard? Ot niczym więcej jak
zbiorem raportów i grafów obrazujących wybrane parametry w prostej i klarownej
formie, czyli jak mówią złośliwi „na poziomie kadry menedżerskiej”. Źródło
danych dla takiego dashboardu może być jedno lub może być ich wiele, a
narzędziami jakich użyjemy do jego budowy będą dobrze nam już znane: Oracle
Business Intelligence Discoverer i Oracle Portal.

Co to jest Business Intelligence Dashboard?

Jak już wspomniałam dashboard to w zasadzie forma prezentacji
danych, charakteryzująca się dużym stopniem uproszczenia i wizualizacją danych
poprzez elementy graficzne. Zasadą podstawową jest dążenie do zebrania
najważniejszych parametrów obserwowanego procesu na jednym ekranie, z
możliwością wywołania zestawień bardziej szczegółowych. Jednoznacznym wzorcem
jest tu tablica przyrządów samochodu lub samolotu, co zresztą widać
w proponowanej stylistyce prezentacji danych. Oczywiście, aby sprostać tej
konwencji, dotychczasowe zestawienia danych biznesowych muszą ulec przebudowie
do postaci prostych do wizualizacji metryk i mierników. Mierniki te określane są
zwykle jako Key Performance Indicators (KPI).

W Oraclowej implementacji, BI rozumiane jest jako sposób na
integrację wielu dotychczas używanych produktów i aplikacji analitycznych takich
jak: Oracle Enterprise Planning and Budgeting, Oracle Financial Analyzer oraz
Oracle Balanced Scorecard.

Od strony technologii jest to połączenie Oracle Portal
z relacyjnymi i hurtownianymi bazami danych, z wykorzystaniem takich znanych już
produktów jak Oracle Discoverer, Oracle Database 10g i Oracle Application Server
10g.

Ale właściwie po co budujemy taki kokpit?

Oczywiście po pierwsze dlatego że wszyscy budują lub już taki
kokpit mają. Po drugie, trzecie i czwarte, bo… to wygodne narzędzie. Jednym
rzutem oka pozwala ocenić, jak nam dziś idzie w interesach. W łatwy sposób
pozwala spersonalizować prezentowane dane dla poszczególnych członków zarządu
firmy. Umożliwia – jeśli to konieczne – szybkie zagłębienie się w gąszcz
zestawień źródłowych będących podstawą wyliczeń prezentowanych wskaźników.

A więc bez wahania!

Budujemy kokpit! Kokpit oparty na Oracle Business
Intelligence 10g.

Podstawowa zasadą konstrukcji kokpitu jest umieszczenie
możliwie dużej liczby informacji na jednej stronie prezentującego go portalu.
Stąd i nasz dashboard powinien na jednej stronie Oracle Portal zmieścić możliwie
dużo elementów, na przykład portletów Oracle Discoverera. Jeżeli istnieje taka
potrzeba, na stronie tej mogą również znajdować się pola służące do wprowadzania
parametrów do wspomnianych już portletów

Czego potrzebujemy?

Narzędzi! Narzędzi pewnych, znanych i niezawodnych. Czyli
zestawu sprzedawanego pod nazwą Oracle Business Intelligence 10g, w połączeniu z
Oracle Portal, Oracle Identity Management oraz Oracle Business Intelligence
Tools.

Narzędzia te zakupić możemy jako oddzielne produkty, bądź
wyłowić z jednej z większych paczek: Oracle Application Server 10g (10.1.2) lub
Oracle Developer Suite 10g. Jak widać, wielość konfiguracji znanych nam już od
lat produktów pozwala w miarę swobodnie wybrać dla siebie najbardziej odpowiedni
zestaw.

Rozkładając potrzebne nam narzędzia na jeszcze drobniejsze
kawałki znajdziemy tu: Oracle Portal, Oracle HTTP Server, Oracle Application
Server Containers for J2EE [OC4J], Oracle Web Cache oraz w warstwie Business
Intelligence oczywiście Oracle Discoverer. Ale, ale… zapomnieliśmy o
najważniejszym! Potrzebujemy przecież bazy danych – oczywiście najlepiej Oracle
Database 10g. Taka baza może z powodzeniem pełnić rolę magazynu danych
transakcyjnych i bazy danych OLAP. No i na sam koniec narzędzia służące
publikacji przygotowanych zestawień czyli: Oracle Application Server Business
Intelligence z opcją Oracle Identity Management, Metadata Repository i Oracle Discoverer
Portlet Provider.

Co teraz? Do roboty! Budujemy kokpit

Na początek warto by zdecydować, które najważniejsze
wskaźniki powinien codziennie śledzić użytkownik naszego produktu. Ustalić
musimy zatem jakie wskaźniki KPI będziemy na kokpicie publikować i skąd weźmiemy
dane do ich wyliczenia. Oczywiście, jeśli dla zbudowania w sobie nowych
umiejętności budujemy kokpit tak trochę dla siebie, możemy skorzystać z
przykładowych danych, w jakie wyposażone są produkty BI. Ułatwią nam one oparcie
aplikacji na bazie danych.

W kolejnych krokach zaczynamy wreszcie pracę z klawiaturą.
Nie będziemy krok po kroku śledzili kolejnych etapów tworzenia kokpitu.
Poprzestaniemy jedynie na wypunktowaniu pewnych kluczowych operacji. Zaczynamy
więc od podstaw: budujemy stronę Oracle Portal, która zawierała będzie elementy
kokpitu. Tworzymy jej wstępny układ graficzny, decydując jednocześnie o sposobie
prezentacji poszczególnych danych. Mamy bowiem do wyboru sporą gamę środków. Od
zwykłych pól numerycznych, zestawień tabelarycznych, po wykresy lub najbardziej
pasujące do tej konwencji wskaźniki w formie zegarów tablicy rozdzielczej
samochodu. Następnie ustanawiamy połączenie Oracle Discoverera do schematu, na
bazie którego oprzeć chcemy nasz kokpit. A teraz już rozpoczynamy budowę
worksheetów w postaci portletów Oracle Discoverera. Na pierwszy rzut oka
wszystko wydaje się bajecznie proste.

Tworzymy stronę Oracle Portal – łatwo powiedzieć!

Jeśli wierzyć twórcom Oracle Portal, narzędzie to umożliwia
stworzenie strony portalowej bez napisania jednej linii kodu czy – jak to piszą
w instrukcji: „no coding
needed”. Oczywiście w zapewnienia takie nie można do końca wierzyć. A i my
musimy jakąś przyjemność z tej pracy mieć. Generalnie rzecz ujmując, omawiana
strona składa się z portletów będących „drzwiami” do innych webowych stron,
innych aplikacji lub – tak jak w naszym przypadku – najczęściej do raportów
stworzonych przy użyciu narzędzi klasy BI.

Pamiętać tu trzeba, że nie muszą być to koniecznie narzędzia
naszej ulubionej firmy. Oracle Portal zintegrować bowiem można z efektami pracy
narzędzi analitycznych również innych dostawców. Oracle Portal korzystając
z właściwości Oracle Application Servera, umożliwia również swoim użytkownikom
prowadzenie personalizacji wyświetlanych stron, w zależności od preferencji
wprowadzanych bezpośrednio przez użytkownika portalu.

Nie pozostaje nam zatem nic innego jak zapoznać się
ze sposobem pracy narzędzia (na przykład z pomocą manuala) i wygenerować nową
stronę, na której rozmieścimy w przyszłości portlety Oracle Discoverera.

Teraz pora na Discoverera

Po tej stosunkowo prostej i miłej pracy czeka nas zadanie
trochę bardziej złożone. Musimy z pomocą Oracle Discoverera wygenerować portlety,
które na naszej, jakże ślicznej, nowo utworzonej stronie umieścimy. Tu już nie
ma drogi na skróty. Musimy podłączyć niezbędne dane. Zagregować je do wymaganej
formy i przedstawić – najlepiej w postaci ładnego kolorowego obrazka.

Jak wrócić do portala?

Jeśli przygotowaliśmy już Oracle Discoverer Worksheet portlet,
następnym stojącym przed nami wyzwaniem jest wprowadzenie go na przygotowaną w
Oracle Portal stronę webową. Na szczęście interfejs edytora stron wyposażony
jest w narzędzia umożliwiające nam podgląd stworzonych wcześniej portletów. A
potem już jak po sznurku. Kolejne ekrany edytora Oracle Portal poprowadzą nas
krok po kroku do sukcesu.

Kilka kliknięć i przygotowane uprzednio wykresy i tabelki jak
żywe pojawią się na naszej kokpitowej stronie. Warto zaznaczyć, że w
międzyczasie zdążyliśmy zdefiniować również kanały komunikacji służące
przekazywaniu parametrów, a więc nasze obrazki są w pełni dynamiczne. Aby
maksymalnie uatrakcyjnić nasz kokpit, musimy jeszcze sięgnąć po najnowsze!
Oracle Discoverer Gauges czyli to, co z naszego pospolitego portalu raportowego
uczyni kokpit prawdziwy. Ten najnowszy krzyk mody dostępny jest jedynie w formie
portletów Oracle Discoverera wygenerowanych przez Oracle Business Intelligence
10g. Na szczęście, przy swojej super modnej formie jest on łatwy w użyciu –
instalowanie owych ślicznych zegarów w kokpicie niczym nie różni się od
umieszczania tam starych dobrych wykresów czy tabelek. A efekt – piorunujący!

Pamiętajmy o parametrach

Budując kokpit zarządczy pamiętajmy, że nasi użytkownicy mogą
mieć zróżnicowane zainteresowania. Pokazywane przez nas wskaźniki muszą mieć
zatem możliwość zmiany zgodnie z wprowadzanymi przez użytkownika parametrami.
Parametry te każdorazowo przekazywane są do odpowiedzialnego za przygotowanie
danych worksheetu Oracle Discoverera. W celu ułatwienia obsługi kokpitu, możemy
wyposażyć go w Simple Parameter Form Portlet, czyli jedno miejsce ustawiania
parametrów kokpitu, które przekazywać będzie niezbędne informacje do wszystkich
wyświetlanych portletów.

Jeszcze tylko dodać wywołanie tego portletu w widocznym
miejscu kokpitu i gotowe!

Mamy prawdziwy kokpit zarządczy czyli prawdziwy dashboard.

Ot, i nie taki diabeł straszny…