Informatyk Miasta

Wywiady

Gdyby chcieć zdefiniować listę zalet informatyka, na jednym z czołowych miejsc umieściłabym wytrwałość. Z dnia na dzień rośnie złożoność stawianych przed nami zadań i nie wystarcza już zapał i wiedza. Wspaniałe projekty kończą się fiaskiem, jeśli za śmiałym pomysłem nie idzie w parze upór i systematyczność pracy. Dlatego też może warto zauważać właśnie ludzi upartych i cierpliwych. Realizujących swoje marzenia przez wiele lat. Jednym z nich jest Adam Jan Kępa dyrektor Biura Informatyki Urzędu Miasta Łodzi.
UMŁ jest największym Urzędem tego typu w Polsce bo też Łódź jest największą w Polsce gminą.
Pierwsze komputery i programy zainstalowano w Urzędzie Miasta Łodzi w I kwartale 1991 roku. Obecnie jest ich blisko 1500 (Urząd zatrudnia 1940 pracowników).
Na początku lat 90-tych każdy wydział urzędu miał własną koncepcję rozwoju informatyki, co wytworzyło "architektoniczny" galimatias, pod względem technologii informatycznej. System z jednej "półki", oprogramowanie z "drugiej", w żadnym wypadku nie pasowały do organizacji pracy urzędu ponad 800-tysięcznego miasta. W konsekwencji powstała sytuacja trudna do opanowania bez rewolucji: prawie każdy wydział miał własny system, który nie współdziałał z resztą.
Sytuację zmieniła koncepcja technologiczno-organizacyjna Zintegrowanego Systemu Informatycznego w Urzędzie Miasta Łodzi, z czasem nazwana MAGISTRAT 2000, przygotowana w listopadzie 1995 r. i rozwijana w latach następnych. Określiła ona strategię informatyzacji urzędu aż po rok 2001. Koncepcja została opracowana w Biurze Informatyki przez Dyrektora Adama J. Kępę i jest zarejestrowana w Polskim Rejestrze Oprogramowania Agencji Ochrony Praw Autorskich Informatyki I Telekomunikacji w Warszawie (Kod rejestracji: R00v, data rej.: 1997/02/03).
Biuro Informatyki realizuje informatyzację Urzędu Miasta Łodzi, na podstawie uchwały nr LXXII/701/97 Rady Miejskiej w Łodzi, z dnia 19 listopada 1997 r., w sprawie realizacji Zintegrowanego Systemu Informatycznego MAGISTRAT 2000 w Urzędzie Miasta Łodzi.
Głównym zadaniem administracji samorządowej w Łodzi jest dbałość o miasto, jego funkcjonowanie oraz rozwój. Informatyzacja urzędu jest jednym z narzędzi usprawniających wykonywanie tego złożonego zadania. Z jednej strony istnieje konieczność spojrzenia na urząd, przez służby informatyczne, na bardzo wysokim
poziomie abstrakcji, a z drugiej konieczność zejścia jak najniżej, żeby zobaczyć jak to wygląda na dole, dosłownie przy okienku obsługującym mieszkańca.
Uzyskanie zintegrowanego, sprawnie działającego systemu informatycznego wymaga długiego czasu i dużych nakładów finansowych. Jest oczywiste, że Miasto Łódź nie ma możliwości technicznych, ani ekonomicznych na jednoczesne zinformatyzowanie całego urzędu. Skromny stopień świadomości informatycznej pracowników UMŁ oraz słabo określone potrzeby posługiwania się narzędziami informatycznymi w codziennej pracy, również stoją na przeszkodzie.

Z tych powodów Biuro Informatyki wdraża MAGISTRAT 2000 poprzez:

  1. etapowanie prac nad informatyzacją urzędu,
  2. zintegrowanie obszarów koniecznych do zinformatyzowania w ramach jednego wspólnego systemu,
  3. zinformatyzowanie pozostałych obszarów w ramach lokalnych systemów,
  4. wykorzystanie istniejących zasobów sprzętowych, sieciowych oraz baz danych.

Zgodnie z przyjętą koncepcją informatyzacji urzędu miasta MAGISTRAT 2000 realizowany jest na trzech płaszczyznach:

  • sieci i sprzęt komputerowy,
  • zakupy gotowego oprogramowania,
  • realizacja i wdrożenia aplikacji, odpowiadających potrzebom urzędu.

Podstawą tego rozumowania jest uznanie, że fundamentem zintegrowanego systemu zarządzania miastem jest pełna i spójna baza danych, o starannie zaprojektowanej strukturze.
W konsekwencji tworzony system obejmie wszystkie dziedziny i szczeble funkcjonowania administracji samorządowej w Łodzi. Zintegruje grupę systemów i aplikacji na poziomie funkcjonalnym oraz na poziomie bazy danych, w tym: Podsystem Finansowo-Budżetowy, Łódzki System Informacji Geograficznej (tzw. LODGIS) oraz pozostałe systemy podatkowe i ewidencyjne.
W tej chwili w UMŁ gotowa jest infrastruktura sprzętowa, sieciowa i systemowa. W roku ubiegłym zakończono modernizację sieci teleinformatycznej urzędu, która połączyła 8 budynków w technologii przełączanego FastEthernet’u wewnątrz budynków oraz ATM pomiędzy nimi (w oparciu o LODMAN – sieć metropolitalną, którą budujemy wspólnie z Politechniką Łódzką).
W tej chwili trwa realizacja umowy na dostawę i dostosowanie oprogramowania, spełniającego wymagania systemu MAGISTRAT 2000.
Za realizację systemu MAGISTRAT 2000 odpowiada w urzędzie Biuro Informatyki UMŁ. Realizację systemu nadzoruje Komitet Sterujący, w skład którego wchodzi Wiceprezydent Miasta Łodzi, Skarbnik Miasta i trzech dyrektorów wydziałów UMŁ.
Zgodnie z zatwierdzonym przez Komitet Sterujący harmonogramem z dniem 01 stycznia 2000 rozpoczęła się eksploatacja Podsystemu Finansowo-Budżetowego.

LODGIS – Łódzki System Informacji Geograficznej, stanowiący element systemu
MAGISTRAT 2000, budowany jest ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb Zarządu, Rady Miejskiej i kadry kierowniczej Urzędu. System LODGIS będzie podstawowym narzędziem wspomagającym zarządzanie miastem, poprzez wizualizację na planie miasta informacji zawartych w bazach tekstowych, w tym również danych statystycznych. W ramach tego zadania utworzono graficzno-opisową bazę danych punktów adresowych miasta. LODGIS składa się z ponad 50 warstw tematycznych z zakresu infrastruktury technicznej miasta, ochrony środowiska i urbanistyki. Zawiera m.in. "WinPLAN" – elektroniczną postać planu zagospodarowania przestrzennego oraz "Jednostki Pomocnicze", który zawiera podstawowe informacje na temat istniejących na terenie miasta Łodzi Rad Osiedli i Sołectw takich jak: nazwa, skład Rady Osiedla lub Sołectwa, granic Osiedli lub Sołectw, adresy wchodzące w skład danego Osiedla lub Sołectwa co pozwala na szybkie i jednoznaczne określenie przynależności wskazanej posesji. Przygotowano i uruchomiono moduł Administracje Nieruchomości LODGIS AdN oraz warstwę tematyczną, dotyczącą obiektów kultury i sztuki (biblioteki, muzea, teatry itp. dla Wydziału Kultury i Sztuki UMŁ. W dniu 25 lutego 1999 roku, na zakończenie targów EuroCity ’99 (Międzynarodowych Targów Technologii dla Miast i Gmin), odbywających się w Warszawie, wręczono nagrody w konkursie: "Systemy informatyczne w zarządzaniu gospodarką komunalną". Łódzki System Informacji Geograficznej LODGIS otrzymał I nagrodę, w kategorii rozwiązań dla metropolii. Komisja konkursowa składała się z przedstawicieli związków i instytucji samorządowych.

MAGISTRAT 2000 realizowany jest w następującym środowisku:

RS/6000 IBM AIX
Oracle 7, FORMS 5, 6
LODGIS realizowany jest w następującym środowisku:
                 Intel HP server, Win NT
                 Oracle 7, ESRRI SDE i Mapobjects.

Tyle o projekcie a teraz słów kilka o jego twórcy:

Jak to jest być Informatykiem Miasta – to jak Architektem Miasta – człowiekiem tworzącym wizerunek Miasta, nakreślającym kierunki rozwoju.

Tytuł nie jest najważniejszy, ale Informatyk Miasta nie ma, oczywiście, takiego wpływu, przy najmniej na razie, na MIASTO jak Architekt Miasta. Tak naprawdę to tytuł wziął się z tego, że głównym zadaniem informatyki w urzędzie jest gromadzenie i utrzymanie informacji o mieście, m.in. w postaci ewidencji ludności, ewidencji nieruchomości, ewidencji mienia komunalnego, ewidencji pojazdów itd. oraz ich reprezentowanie w postaci różnego rodzaju map, bo jak ktoś kiedyś mądrze powiedział: mapa zastępuje tysiące słów.


Czy projekt ten uważa Pan za swój osobisty sukces?

Z pewnością jest to mój osobisty sukces, jeżeli myślimy o zainicjowaniu projektu, jego koncepcji oraz uzyskaniu zgody na jego realizację przez decydentów, ale bez pracy całego zespołu Biura Informatyki projekt nie miałby najmniejszych szans powodzenia. Realizacja systemu MAGISTRAT 2000 wymaga ogromnego zaangażowania pracowników biura, nie tylko pod względem zadań czysto technicznych, ale przede wszystkim organizacyjnych – wdrażanie na przykład podsystemu Finansowo-Księgowego wymagało współpracy z około 160 pracownikami urzędu, którzy stali się użytkownikami podsystemu FK.


Niedawno otrzymał Pan nominację w konkursie INFOSTAR’99 w dziedzinie propagowanie informatyki… Jak Pan rozumie ten tytuł?

Było mi bardzo miło otrzymać to wyróżnienie podczas targów KOMPUTER-EXPO 2000. Była to już VII edycja tego konkursu, ale po raz pierwszy nominacja w tej dziedzinie przypadła osobie spoza Warszawy. Wyboru dokonała kapituła, w skład której wchodzą członkowie Polskiego Towarzystwa Informatycznego oraz Polskiej Izby Informatyki i Telekomunikacji oraz dotychczasowi laureaci konkursu. Zostałem nominowany za swoją aktywność w krajowych konferencjach, projektach i przedsięwzięciach, dotyczących informatyki w administracji. W 1995 zorganizowałem w Łodzi pierwszą konferencję informatyków samorządowych z największych polskich miast pt.: Informatyka w dużych miastach, doprowadzając do powołania Forum Informatyków Samorządowych przy Unii Metropolii Polskich. Zostałem jednym z trzech Członków Zespołu Koordynacyjnego tego forum. Mam nadzieję, że INFOSTAR’99 przysłuży się również moim kolegom z innych urzędów, ułatwi im pracę i pomoże w realizacji projektów informatycznych w administracji.


Z dwa lata Magistrat 2000 będzie całkowicie wdrożony w życie. Co dalej? Nasza "mała stabilizacja"?

Być może będzie wdrożony… . Rozpoczęcie normalnej eksploatacji systemu wymaga do tego czasu zweryfikowania i uzupełnienia danych o mieście, ale nie wiadomo co nas jeszcze może spotkać podczas wdrażania – dane mają być ze sobą zintegrowane, co oznacza, że wiele z nich wymagać będzie poprawienia.

Co dalej? E-samorząd, czyli Urząd Miasta Łodzi dostępny 24 godziny na dobę, przez 7 dni w tygodniu, oczywiście przez serwisy internetowe dla mieszkańców. Zresztą pracujemy nad tym już od 1996 roku – zapraszam do odwiedzenia naszej strony: http://www.uml.lodz.pl.
Oczywiście zapraszam do odwiedzenia Łodzi również tradycyjnie – jedyna w świecie ulica Piotrkowska ma swój specyficzny klimat, Muzeum Sztuki – najsłynniejsze polskie muzeum i jedyne na świecie kompleksy fabryk i pałaców – XIX-wiecznych zabytków, na których zwiedzanie rozpoczęła się moda w Europie.

Rozmawiała Jadwiga Gnybek